Archive for » Luty, 2013 «

Z wagą przez wieki

poniedziałek, Luty 04th, 2013 | Autor:

Waga jest to przyrząd do mierzenia ciężaru lub masy. Jej mechanizm opiera się na zasadzie dźwigni lub odkształcenia sprężyny.

Pierwsza waga pochodzi z Egiptu

Pierwszą wagę wynaleźli starożytni Egipcjanie około 5 – 7 tysięcy lat temu. Im waga miała pomóc w handlu, a dokładniej służyć podczas wymiany towaru na wartościowe kruszce. Była to waga dwuramienna z szalkami (talerzami), zwieszonymi na przeciwległych końcach. Dźwignia tego rewolucyjnego urządzenia opierała się na stojaku. Odpowiednikami ciężarkami były kamienie (przeważnie z granitu), często rzeźbione na kształt popiersi zwierząt.

Rzymski bezmian

Wiele lat później nowy tym wagi stworzyli Rzymianie. Ich wynalazek nazywamy wagą rzymską lub bezmianem służył do szybkiego ważenia. Jednak w tym przypadku pomiar nie był zbyt dokładny. Bezmian to najzwyklejszy sztywny i o odpowiedniej grubości pręt metalowy, z haczykiem do zawieszania przyrządu w pobliżu jednego z końców. Dłuższe ramię pręta zaopatrzone jest w podziałkę oraz w przesuwalny wzdłuż tego ramienia pierścień, o ściśle określonym ciężarze. A na czym polega samo ważenie bezmianem? Przedmiot, który należy zważyć, zawiesza się na haczyku u krótszego ramienia, następnie przesuwa się pierścień ruchomy tak długo, aż belka wagi zajmie położenie poziome. Ciężar przedmiotu odczytuje się wtedy na podziałce, biorąc pod uwagę ten jej punkt, przy którym krążek sprowadza belkę do położenia poziomego. Działanie tego przyrządu opiera się, podobnie jak w przypadku wagi starożytnych Egipcjan, na zasadzie dźwigni.

Waga do wozów

Wiele setek lat po wynalezieniu bezmiaru umiejętność ważenia bardzo ciężkich przedmiotów stawała się coraz potrzebniejsza. Dlatego bardzo kłopotliwe stawało się np. ważenie wozów na bezmianie, umocowanych łańcuchami i podnoszonych w górę. W 1718 roku J. Leupold w Lipsku wykonał pierwszą wagę do wozów. Jednak model wagi do wozów, przypominający najbardziej nowoczesne urządzenie wynalazł 23 lata później J. Wyatt.

Waga sprężynowa

Przed wagami do wozów, a dokładnie na początku XVII wieku, istniały już wagi sprężynowe. Przy ich projektowaniu testowano wiele rodzajów sprężyn, ale śrubowa okazała się najlepsza. Przykładem dość złożonej wagi sprężynowej może być waga do paczek pocztowych z kołową podziałką i obracającą się wskazówką.

Waga sklepowa

Początek XIX wieku to czas wag sklepowych z talerzami ponad systemem dźwigni, stanowiącym rozwinięcie systemu wynalezionego w 1669 roku przez G. de Robervala.

Kategoria: Ogólne  | Tags: , , ,  | Comments off